“ಕವಿಶೈಲ”ದಲ್ಲೊಂದು ಸುತ್ತು…

ಬಹಳ ತಿಂಗಳಿಂದ ನನಗೊಂದು ಮಹಾದಾಸೆ ಇತ್ತು.  ಅದೇನೆಂದರೆ ಕುಪ್ಪಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕವಿಮನೆ ಮತ್ತು ಕವಿಶೈಲ ದಲ್ಲಿ ಓಡಾಡಿಕೊಂಡು ಬರಬೇಕು ಅಂತ.  ಎಸ್ಟೋ ಸಾರಿ ಕುಪ್ಪಳಿಗೆ ಹೊಗೋದಕ್ಕೆ ತಯಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೂ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರವಾಸ ಮುರಿದುಬಿಳುತಿತ್ತು.  ಕೊನೆಗೆ ನಾನು ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ಕಿರಣ್, ಏನಾದರೂ ಆಗಲಿ ಈ ವಾರ ಶಿವಮೊಗ್ಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗಲೇಬೇಕು ಎಂದುಕೊಂಡು, ಎರಡು ದಿನದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ನಕಾಶೆ ತಯಾರು ಮಾಡಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಕುಪ್ಪಳಿಗೆ ಅರ್ದ ದಿನ ಮೀಸಲಿಟ್ಟು ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಟೆವು.

IMG_0530
ನಮ್ಮ ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ನಕಾಶೆ

ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಹಿಂದ ಕೇವಲ ಹದಿನೈದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕೊಪ್ಪ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹೋದರೆ ಕುಪ್ಪಳಿ ಕ್ರಾಸ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ.  ಅಲ್ಲಿಂದ ಎರಡು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಒಳಗೆ ನೆಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರೆ ಕುಪ್ಪಳಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.  ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪುರವರು ತಮ್ಮ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷದ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದ ಮನೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ, ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಮಹಾಕಾವ್ಯ, ಕಾದಂಬರಿ, ಪದ್ಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಕೊಟ್ಟ ಕವಿಶೈಲ ಸ್ಥಳ.

IMG_9973
ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿಯ ತಿರುವು

ಪ್ರಪಂಚದ ಹದಿನೆಂಟು ಜೀವ ವೈವಿದ್ಯದ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸ್ಥಳ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟ, ಅದರ ತಪ್ಪಲಲ್ಲೆ ಇರುವುದು ಕುವೆಂಪುರವರ ಬಾಲ್ಯ ಕಳೆದ ಮನೆ, ಈಗ “ಕವಿಮನೆ” ಯಾಗಿದೆ.  ಇನ್ನೂರು ವರ್ಷ ಹಳೆಯದಾದ ಮನೆಯು, ಮಲೆನಾಡಿನ ಒಬ್ಬ ಜಮೀನ್ದಾರನ ಮನೆಯ ತರಹ ಇದೆ.  ಮಲೆನಾಡಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ಒಡಲಲ್ಲೆ ಇನ್ನೂರು ವರ್ಷ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಮನೆಯು ಎಂತವರನ್ನು ಏನನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸದೆ ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ದಿಟ್ಟಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  ಇಂತಹ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಬಾಲ್ಯ ಕುವೆಂಪು ತನ್ನ ಮನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರೇ ಬರೆದಿರುವ ಕಾವ್ಯ, ಅವರ ಈ ಮನೆಯ ಒಡನಾಟ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ತರಿಸುತ್ತದೆ.

IMG_0029
ತನ್ನ ಮನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿರುವ ಕವಿತೆ

ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಪ್ರತಿಷ್ಟಾನವು ಈ ಮನೆಯನ್ನು, ಅದರ ಮೂಲ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹಾಳಾಗದಂತೆ ನವೀಕರಿಸಿ, ಒಂದು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಿಸಿದೆ.  ಮನೆಯ ಒಳಗೆ ಕುವೆಂಪುರವರು ಕುಪ್ಪಳಿ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಸ್ತುಗಳು, ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಅಡಿಗೆ ಮನೆಯ ವಸ್ತುಗಳು, ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ, ಅವರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಕುವೆಂಪುರವರ ವಿವಾಹದ ಮುದ್ರಿತ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ವಿವಾಹ ಮಂಟಪ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವಂತ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ.  ಕುವೆಂಪುರವರ ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಮೊದಲ ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟ “ಶ್ರೀ ರಾಮಾಯಣದರ್ಶನಂ” ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಮೊದಲ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು.  ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ, ಪದ್ಮ ವಿಭೂಷಣ, ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರಗಳು, ಫಲಕಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಕಂಡ ನನಗೆ, ಒಂದು ಅದ್ಬುತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಖಜಾನೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಉತ್ಸಾಹ ಮೂಡಿತ್ತು.  ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದ ಕುವೆಂಪುರವರ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು, ಅವರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಪ್ರೀತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಬಂದು ಹೊದಂತಾಯಿತು.

IMG_0027
“ಕವಿಮನೆಯ” ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ
IMG_0133
ಕವಿಮನೆ
IMG_0129
ಕವಿಶೈಲ ಕಾಲುದಾರಿಯಿಂದ ಕವಿಮನೆ ನೋಟ
IMG_0032
ಕವಿಮನೆಯ ಮುಂದಿನ ಉದ್ಯಾನ

ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕುವೆಂಪುರವರ ಅಧ್ಯಯನ ಕೊಠಡಿ, ಅಜ್ಜಯನ ಬಚ್ಚಲು ಮನೆ, ಅವರ ಮೇಜು, ಶಾಲು, ಬಟ್ಟೆ, ಪೆನ್ನು, ಅವರಿಗೆ ಸಂದ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದಿಂಚು ಬಿಡದೆ ನೋಡಿದೆ.  ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿದ್ದ ಕುವೆಂಪುರವರ ಬಾಲ್ಯದ ಫೋಟೋಗಳು, ಅವರ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಫೋಟೋ, ಬೇಂದ್ರೆ ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಫೋಟೋ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು.  ಈ ಕವಿಮನೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳಬಗ್ಗೆ, ಅದರ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನಮ್ಮ ಗಮನ ಸೆಳೆದವರು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಪಲ್ಲವಿ ಎಂಬುವರು.  ನಮಗೆ ತಿಳಿಯದೆ ಇರುವ ಎಷ್ಟೋ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅವರು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.  ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವವರು, ಒಂದು ಬಾರಿ ಕವಿಮನೆಯನ್ನು ಸುತ್ತು ಹಾಕಿದರೆ, ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಭಿರುಚಿಯು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನವೇ ಇಲ್ಲ.  ಅಂತಹ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನೀಡುವ ಮನೆ ಈ “ಕವಿಮನೆ”.

ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕವಿಶೈಲಗೆ ಕಾಲುದಾರಿ ಇದೆ.  ಕವಿಶೈಲ ಕುವೆಂಪು ಮನೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಇರುವ ಒಂದು ಭವ್ಯವಾದ, ಪರಿಸರದ ತಾಣ.  ಮಳೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಉಸಿರಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಮಲೆನಾಡಿನ ಈ ತಾಣ ನಿತ್ಯವೂ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.

IMG_0045

ಕಾಲುದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು ಹಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ನೆಡೆದರೆ ಕವಿಶೈಲದ  ತುದಿ ಮುಟ್ಟಬಹುದು.  ಹತ್ತುಬಂದ ನಮಗೆ ಎದುರುಗೊಂಡಿದ್ದು, ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಕಲ್ಲುಗಳ ಸ್ಮಾರಕ.  ಇದು ಕುವೆಂಪುರವರು ಅಗಲಿದ ನಂತರ ಕಲಾವಿದನ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾ ಶಿಲ್ಪಗಳು.  ಎಂತವರನ್ನು ಮಂತ್ರಮಗ್ನರಾಗಿಸುವ ಈ ಶಿಲಾ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಕವಿಶೈಲದ  ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

IMG_0069_70_71_tonemapped
ಕವಿಶೈಲದ ಶಿಲಾ ಶಿಲ್ಪಗಳು
IMG_0097_8_9_tonemapped
ಕವಿಶೈಲದ ಶಿಲಾ ಶಿಲ್ಪಗಳು

ಕುವೆಂಪುರವರ ಮಹಾ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾದ ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು, ಕಾನೂರು ಹೆಗ್ಗಡತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಾಡು, ಮೇಡು, ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡ, ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯ, ಇವಲ್ಲವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಜ್ಞವಾಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾದ ತಾಣವೆ ಕವಿಶೈಲ.  ಹದಿನೈದು ವರ್ಷ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಇಲ್ಲೇ ಕಳೆದಿದ್ದ ಕುವೆಂಪು, ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟ ತಾಣ ಕವಿಶೈಲ ಆಗಿತ್ತು.  ಅಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಕುವೆಂಪು ಈ ತಾಣವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ್ದರು.  ಕವಿಶೈಲದ ತುದಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಮಿತ್ರರಿರೇ ಮಾತಿಲ್ಲಿ ಮೈಲಿಗೆ! ಸುಮ್ಮನಿರಿ ಮೌನವೆ ಮಹತ್ತಿಲ್ಲಿ, ಈ ಬೈಗುಹೊತ್ತಿನಲಿ… ಎಂದು ಬರೆದ ಕಲ್ಲು ನಮಗೆ ಎದುರುಗೊಂಡಿತ್ತು.

IMG_0079

ಈ ಜಾಗವನ್ನು ಕಂಡ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಮಾತಿಗಿಂತ ಮೌನವೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದೆನಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವೆ ಇಲ್ಲ.  ಅಲ್ಲಿರುವ ನಿಶಬ್ಧತೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಮರದ ಒಂದೆ ಒಂದು ಎಲೆ ಅಲ್ಲಾಡಿದರು ಸಹ ಅದರ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸುವಷ್ಟಿತ್ತು.  ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡು, ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನೋಟ ಮಲೆನಾಡಿನ ನಿಜವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು.  ಕುವೆಂಪು ಅವರೊಬ್ಬರೆ ಅಲ್ಲದೆ ಅವರ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರು ಕೂಡ ಬಂದು ಬೆಟಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಜಾಗ ಈ ಕವಿಶೈಲ.  ಹಾಗೆ ಬಂದಾಗ ಬಿ ಎಂ ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ, ಟಿ ಎಸ್ ವೆಂಕಟರಾಯರು ಮತ್ತು ಕುವೆಂಪು ಕವಿಶೈಲದ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಹಸ್ತಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ.  ಇದನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಒಂದು ರೋಮಾಂಚನ.

IMG_0111

ಇಷ್ಟು ಅದ್ಬುತವಾದ ಕವಿಶೈಲದ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಕವಿ ವಾಣಿಯಲ್ಲೇ ಕೇಳಬೇಕಾದರೆ, ಇಲ್ಲಿದೆ ನೋಡಿ…

IMG_0103

“ನೀಂ ಭುವನದಲಿ ಸ್ವರ್ಗವಾಗಿಹೆ…” ಎಂಬ ಸಾಲುಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿಗು ಅನ್ವಹಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ.  ಕವೆಂಪುರವರನ್ನು ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ ಕವಿಶೈಲದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರ ಬಾಹ್ಯ ಶರೀರವನ್ನು ಲೀನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.  ಅವರ ಅಂತ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರ ನೆಡೆದದ್ದು ಈ ಹಾಸುಹೊದ್ದ ಕವಿಶೈಲದ ಬಂಡೆಯಲ್ಲಿ.  ತನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕವಿಶೈಲದಲ್ಲಿಯೇ ಚಿರನಿದ್ರೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕುವೆಂಪು, ಇಂದಿಗೂ ತನ್ನ ವಿಶ್ವ ಮಾನವನ ಸಂದೇಶ, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಭಿರುಚಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ವೈಭವವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬೇಟಿ ಕೊಟ್ಟವರಿಗೆ ಉಣಬಡಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ.

IMG_0085

IMG_0100_1_2_tonemapped
ಕವಿಸಮಾಧಿ ಮತ್ತು ಶಿಲಾ ಶಿಲ್ಪಗಳು
IMG_0112
ಕವಿಶೈಲದಿಂದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ

ನಾನು ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ಕಿರಣ್ ಕವಿಶೈಲ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಹೋದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಯಾರು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಜೋರಾದ ಮಳೆ, ನಿಶಬ್ಧತೆ ಮಳೆಯ ಶಬ್ದ, ಕವಿಸಮಾಧಿ, ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾ ಶಿಲ್ಪಗಳು, ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಸಾಲು ಎಲ್ಲವೂ ಕವಿಶೈಲದ ಭವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ನಿಶಬ್ದತೆಯಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.  ಮೌನದಿಂದಲೇ ಅಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಸಮಯವನ್ನು ಪದಗಳಿಂದ ವರ್ಣಿಸಲು ನನಗೆ ಆಸಾದ್ಯ.  ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಸಮಯ ಕಳೆದ ನಮಗೆ, ಸಮಯ ಹೊರಳಿದ್ದೆ ಗೊತ್ತಾಗಲಿಲ್ಲ.  ಮನಸಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿದು ಬರಬೇಕಾಯಿತು.

ಕುವೆಂಪುರವರ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಮಾರಕ, ಮಲೆನಾಡಿನ ಮನೆಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ.  ಬಯಲುರಂಗ ಮಂದಿರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಈ ಸ್ಮಾರಕ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೆಡೆಸಲು ಹೇಳಿಮಾಡಿಸಿದ ಜಾಗವಾಗಿದೆ.  ಪ್ರವಾಸಿಗರು ತಂಗುವುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿ, ಸಕಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ಸ್ಮಾರಕದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ.

IMG_0003
ಶತಮಾನೋತ್ಸವದ ಕಟ್ಟಡ
IMG_0137
ಕಲಾನಿಕೇತನ
IMG_0140
ಕಾನೂರು ಹೆಗ್ಗಡತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೆಗ್ಗಡತಿಯ ಪುತ್ಹಳಿ

ಇದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ “ಕಲಾನಿಕೇತನ” ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡಲಾಗಿದೆ.  ಕುವೆಂಪು ಬರೆದ “ಮಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುಮಗಳು” ಕಾದಂಬರಿ ಓದಿದ್ದ ನನಗೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗುತ್ತಿ ಮತ್ತು ಹುಲಿಯ (ನಾಯಿ) ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟವಾದ ಪಾತ್ರ.  ಕುಪ್ಪಳಿಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲೇ “ಕಲಾನಿಕೇತನ” ದ ಮುಂದೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಗುತ್ತಿ ಮತ್ತು ಹುಲಿಯನ ಪುತ್ಹಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದೆ.  ಅದರ ಜೊತೆ ನನ್ನದೊಂದು ಫೋಟೋ ಬೇಕೆ ಬೇಕು ಅಂತ ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ಕಿರಣ್ ಗೆ ಹಟ ಹಿಡಿದಿದ್ದೆ.  ಆ ಪುತ್ಹಳಿಯ ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಂತಾಗ ನನ್ನ ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಪಾರವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ.  ಜೋರಾಗಿ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದರು ಅದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಫೋಟೋ ತೆಗೆಸಿಕೊಂಡೆ.  ಹಾಗೆಯೆ ಕಿರಣ್ ದು ಒಂದು ಫೋಟೋ ತೆಗೆದೆ.  ಅದೇ ಈ ಕೆಳಗಿರೋ ಎರಡು ಫೋಟೋ, “ಗುತ್ತಿನಾಯಿ ಮತ್ತು ನಾಯಿಗುತ್ತಿ” ಯ ಜೊತೆ! ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಾನೂರು ಹೆಗ್ಗಡತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೆಗ್ಗಡತಿಯ ಪುತ್ಹಳಿಯು ಇದೆ.

IMG_0160
ಗುತ್ತಿ, ಹುಲಿಯ ಮತ್ತು ನಾನು
IMG_0153
ಗುತ್ತಿ, ಹುಲಿಯ ಮತ್ತು ಕಿರಣ್

“ಕಲಾನಿಕೇತನ”ದ ಒಳಗೆ ತೇಜಸ್ವಿರವರ ಮಲೆನಾಡಿನ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.  ನವಿಲುಕಲ್ಲಿನ ಸೂರ್ಯ ಉದಯಿಸುವ ಚಿತ್ರ, ಕುವೆಂಪುರವರಿಗೆ “ದೇವರು ರುಜು ಮಾಡಿದನು” ಪದ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನೀಡಿದ ತುಂಗಾ ನದಿಯ ತೀರ, ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಕೆಲವು ಪಾತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳು ಮನತಣಿಸುವಂತಿತ್ತು.

ಇದೆಲ್ಲವನ್ನು ನೋಡಿ ಆಸ್ವಾದಿಸಿ ಹೊರಗೆ ಬಂದ ನಮಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳ ಎದುರಾಗಿತ್ತು.  ಅದೇ ಕೆ ಪಿ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ ರವರ ಸ್ಮಾರಕ.  ತೇಜಸ್ವಿಯವರ ಬಾಹ್ಯ ಶರೀರವನ್ನು ಅವರ ತಂದೆಯೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಸ್ವರ್ಗದಂತಿದ್ದ ಕವಿಶೈಲದಲ್ಲಿಯೇ ಲೀನಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.  ಬೃಹತ್ ಶಿಲಾ ಶಿಲ್ಪಾದ ಸ್ಮಾರಕ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಗದೊಂದು ಬಾಗವಾಗಿ, ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತಿತ್ತು.

IMG_9998
ತೇಜಸ್ವಿಯ ಸ್ಮಾರಕ

ನಾವು ಕುಪ್ಪಳಿಗೆ ತೆರೆಳಿದ್ದು ಸ್ವಂತ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.  ಬದಲಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಸ್ಸುಗಳಿಂದ.  ಆ ಬಸ್ಸುಗಳೆಲ್ಲ ಕುಪ್ಪಳಿಯ ಒಳಗೆ ಬರದೇ, ತಿರುವಿನಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು.  ಅಲ್ಲಿಂದ ಕುಪ್ಪಳಿಗೆ ಎರಡು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ನೆಡೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು.  ಹಾಗೆ ನೆಡೆದು ಬರುವಾಗಲೇ ಕುಪ್ಪಳಿಯು ತನ್ನ ಭವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ನಮಗೆ ಉಣಬಡಿಸಿತ್ತು.

IMG_0013
ಕುಪ್ಪಳ್ಳಿಗೆ ದಾರಿ
IMG_9994
ಕವಿಶೈಲಕ್ಕೆ ದಾರಿ (ರಸ್ತೆ ಯಲ್ಲೂ ಹೋಗಬಹುದು)

IMG_0015

IMG_9980ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಕಾಲುವೆ, ನೀರಿನ ಜರಿಗಳು, ಜೋರಾದ ಮಳೆ, ಇದರ ಸೌಂಧರ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು.  ಸ್ವಂತ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದರೆ ಈ ಅನುಭವ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅನಿಸಿಕೆ.  ವಿಶ್ವಮಾನವ ಸಂದೇಶ ಸಾರಿದ್ದ ಈ ದೇಶದ ಮಹಾನ್ ಕವಿಯ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಬೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ನನಗೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೌಂಧರ್ಯ, ಇದರಿಂದ ಸ್ಪೂರ್ತಿಗೊಂಡು ರಚಿಸಿದ್ದ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡು, ಯಾವತ್ತೂ ಅನುಭವಿಸದ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಂತು ನಿಜ.  ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವಾಗಲೇ ಕುಪ್ಪಳಿಯ ಸೌಂಧರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಮಾತುಗಳೇ ಹೊರಡದೆ, ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಮೌನಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗಿದ್ದೆವು.  ಮಾತಿಲ್ಲಿ ಮೈಲಿಗೆ! ಸುಮ್ಮನಿರಿ ಮೌನವೆ ಮಹತ್ತಿಲ್ಲಿ, ಈ ಬೈಗುಹೊತ್ತಿನಲಿ ಎಂಬ ಕುವೆಂಪುರವರ ಮಾತು ಅಕ್ಷರ ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ.  ನನ್ನ ಬಹುದಿನಗಳ ಕನಸು ನನಸಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬಂದು ಒಂದೆರಡು ದಿನ  ತಂಗಬೇಕೆಂದು, ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕನಸು ಚಿಗುರಿತ್ತು.

ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನವು KSRTC ಸುವಿಹಾರಿ (Sleeper Coach) ಬಸ್ಸು ರಾತ್ರಿ 10:30 ಕ್ಕೆ ಕುಪ್ಪಳಿಗೆ ಸಂಚರಿಸಲಿದೆ. ಕುಪ್ಪಳಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಬಸ್ಸು ರಾತ್ರಿ 08:30 ಕ್ಕೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಸಂಚರಿಸಲಿದೆ.  ಯವಾಗಲಾದರೂ ಸಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಈ ದಾರ್ಶನಿಕ ಕವಿಯ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಹೋಗಿಬನ್ನಿ.

IMG_9964

 —–
-ವಿಶ್ವ ಕೀರ್ತಿ ಎಸ್
27/08/2013.

Advertisements

Place 7: Devarayana Durga and Namada Chilume

IMG_8671After my visit to Makali Durga in March, I had temporarily stopped visiting places due to other programs.  But one fine day when I received a call from Suhas (my frined), asking me to plan a weekend journey in bike, I instantly told him the place Deverayana Durga.  Devarayana Durga is a hill located at a distance of 65km from Bangalore and situated near Tumkur.  It has a fort, temples, mesmerizing nature and difficult trekking trails.

When we left Suhas home on Sunday it was already half passed seven in the morning.  We took Nice Road at Magadi Road junction reached NH4 which leads to Tumkur.  The sun was still hiding behind the cloud, with less temperature cold breeze and drizzling we felt like we are invited for a new day by nature.  With perfect climate, signal free National Highways and well maintained bike, all these were pushing digital speedometer to show the number 110!  I had an awesome riding experience that day.  After reaching Dabbaspete we took SH3 (State Highway3) and reached Udigere.  Following the KSTDC sign boards, we reached the base of Devarayana Durga.  From here one can start climbing the hill thorough steps or else bike can go up to a parking lot which is at haft way of the hill.  Before reaching parking lot we crossed 13 hair-pin-bends which are not so difficult compared to other hills.

From here we started to climb the hill through steps, which are neatly constructed.  This hill has two temples, Boga Narasimha temple which is at base and Yoga Narashimha temple on top of the hill.  The total height of the hill is around 3940ft above sea level.  History says, this hill was called as Jadaka Durga (Jadaka is a ruler of this region), later when Mysore King Chikka Devaraja Wodeyar conquered this region, the name of the hill was changed to Devarayana Durga.  This hill is also called as ‘Karigiri’, that is kari means Elephant and giri means hill.  When you see this hill from far you can see the hill in the shape of Elephant.  The fort which was constructed here was a very huge fort and has seven doors to enter.  Today you can see the remaining of this fort.  The hill also houses the river Jayamangala’s and river Shimsha’s origin.  After having the glimpse of fort, we
IMG_8440

IMG_8443

IMG_8469entered through one door, half way through the temple we met with a deity of Garuda, Rama and Anjaneya.  This deity was very huge in its size and an open temple too, which means no garbhagudi.  It is unique in its construction because all three of them are seen on a single stone.  You can have a splendid view of surroundings from this point.  After this we reached stone mantapa, and then entered the Yoga Narasimha temple.  This temple is very beautifully constructed with a waranda outside and garbagudi dedicated to the deity of Narasimha an awathar of Lord Vishnu.  You can also find the deity of Ganesha and Lakshmi inside the temple.  Beside the temple there is another sacred place called ‘Pada Theertha”, where the water after abhishekha flows here.  This water finally reaches the sacred Kalyani near the temple formed between the rocks.
IMG_8483

IMG_8513IMG_8508IMG_8496Mesmerizing nature, view of other mountains looks amazing at this point.  But the real journey is yet to come.  After the temple, there are no steps to climb the hill to reach the final point called as ‘Khumbi Shikhara’ (top of the hill).  You should trek to reach the top.  We went on searching for route and ended up in wrong direction in our first search.  Later finding the right direction, we started our trekking for next half of the journey.  The trekking path is moderately difficult, searching the correct path in a densely spread bushes was very difficult.  At some point you should crawl under the bushes to reach other point.  After having a 5min trekking from temple, you will reach another plain rocky surface which is directly above the temple.  This is a huge plain rocky area that you can see on this hill.  You can get amazing views from this point.

IMG_8499

IMG_8527

IMG_8843

The climbing becomes very difficult (especially for beginners) from this point.  As I and Suhas have got little experience of trekking, we started climbing the hill up to the last point.  At one time I was unable to climb the hill by hanging my camera to neck.  Noticing the difficulty, I packed my camera and then started climbing.  With our good habit of climbing, without any trouble we reached top of the hill, which was called as “Kumbhi Shikhara” It has stone mantapa and a bell.  One who climbs the top should ring the bell, and the sound from the bell spreads all over the hill indicating somebody has reached top.  It was our first business to do after reaching the top and we did it.  We took photos of beautiful landscape, chains of mountains, and even the top view of Yoga Narasimha temple.

IMG_8504
IMG_8549

IMG_8585

IMG_8522

IMG_8478_79_80_tonemapped

The view from tip of the point is breathtaking.  High breeze which hits on your face, surrounding view of mountains will make you forget your tiredness.  I feel that even though nature gives you a difficult path to climb, but once when you accomplish it, nature always displays its charming beauty, mesmerizing views in front of your eyes, which is an unforgettable vision for every nature lovers.  This is true at this place and even at all places.  After spending an hour on top, and listening to Bhavagethe (our routine practice at every hill), we started our descending journey.  During trekking, downwards journey is always difficult than upward journey.  But with our experience, we came down easily without having any problem.  At the base of the hill, you can get Fruit Juice, tender coconut and chaats.  We had light lunch by having chaats and juice and then moved on to our next place Namada Chilume.

IMG_8862

IMG_8868

Namada Chilume is a small place just 8km from Devarayana Durga towards Kyathsandra.  If you follow the KSTDC sign boards, it is not difficult to reach this place from the hill.  It is said the lord Rama and his team visited this place during their 14 years exile.  During their stay, Rama searched for water to apply tilaka on his forehead.  But he could not find water nearby, then he shot an arrow at the rock, arrow made small hole in the rock and water came down from the hole.  Rama used this water to apply tilaka on his forehead.  So the place got its name Namada Chilume (Spring of Tilaka).  Today you can see this spring of water here and it is been well protected from government.  Some region at this campus is fenced and visitors can see Deer in this protected area.  Just opposite to Namada Chilume, Karnataka Forest Department has a nursery of medicinal plants.  A nominal entrance fee is collected and this place can also be visited.  After having a nice walk in both the campus, and taking photos, chatting with other peoples, we left the place for our final destination of the day!

IMG_8854

Our final destination was “Pavithra Hotel” Kyathsandra.  Kyathsandra is a place situated next to NH 4 before Tumkur.  It is famous for its Butter Tatte Idli’s (Plate Idli’s).  Like Bidadi Tatte Idli, Kyathsandra Tatte Idli is also very famous.  Coming to a places like this (a place with a special food) and not eating is literally a crime! (Sentence copied from Rohan who hosts “Strictly Street” TV Show in TravelXP HD channel, one of my favorite programs)  We both had Tatte Idli’s until we satisfy our stomach, and then started our Bangalore journey late in the evening.  Again the riding was wonderful; we followed the same route, and reached Bangalore in time.  After a long time of not having a trip, this trip was accomplished in its high fashion.  Before leaving Suhas home, I told him, hey our next destination is “Kailasa Parvatha” near Chintamani Road.  He smiled at me and said OK WE WILL GO!

Devarayana Durga and Namada Chilume are packed with historic stories, sacred temples, wonderful nature, hard trekking trails and what not!  In my opinion if a place includes all this, it is worth visiting these places by making our time in our busy schedule.  Do visit once.

How to go:
By Road: Bangalore- NH4- Dobbespete- Udigere- Devarayana Durga- Namada Chilume

Food:
Fruit Juices, Tender Coconut, Chat etc., are available at Devarayana Durga.
For hotels you should come to Kyathsandra.

When to go:
All through the year.


-Viswa Keerthy S (July 28, 2013)

ಕಾರಂತರ ಮೂಕಜ್ಜಿ!

ಕುಂದಾಪುರದ ಮೂಡೂರು, ಹಿಂಡುಗಾನ, ಕೊಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಡೆಯುವ ಕಥೆಯೇ “ಮೂಕಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು”.  ಕಾರಂತರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲೇ ಇದೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕಾದಂಬರಿ.  ಅಜ್ಜಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಸುಬ್ಬರಾಯನ ನಡುವೆ ನೆಡೆಯುವ ಮಾತುಕತೆಯೇ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಥಾವಸ್ತುವಾಗಿದೆ.  ಕಾರಂತರೆ ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಕನು ಇಲ್ಲ, ನಾಯಕಿಯು ಇಲ್ಲ, ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮೂಕಜ್ಜಿಯು ಸಹ ನಾಯಕಿಯಲ್ಲ.  ಇವರಿಬ್ಬರ ಮಾತುಕಥೆಯನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುವ ಸಂಧರ್ಬಗಳು, ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ನೆಡೆದು ಬರುತ್ತವೆ.

ಕಾರಂತರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಮೂಕಜ್ಜಿ, ಸುಬ್ಬರಾಯನ ಪಾತ್ರಗಳು ಮೆಚ್ಚುವಂತದ್ದು.  ನಮ್ಮ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ನೈಜ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿ ಕಾರಂತರು ಇವರಿಬ್ಬರನ್ನು  ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಕಥೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮೊಮ್ಮಗನಾದ ಸುಬ್ಬರಾಯ ತನ್ನ ಅಜ್ಜಿಗೆ ದೇವರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ್ರನ ಬಗ್ಗೆ, ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಜಾತಿಗಳಾದ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿನ ಬಗ್ಗೆ, ನಾವು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿರುವ ಜಾತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ,  ಮುಕ್ಕೋಟಿ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ನಾವು ದೇವರನ್ನು ಏಕೆ ಪೂಜಿಸುತ್ತೇವೆ? ಎಂಬಿತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯನ್ನೇ ಅಜ್ಜಿಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ.  ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಅಜ್ಜಿಯ ಉತ್ತರವು, ಅವರ ಮಾತುಗಳು, ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಉತ್ತರಗಳಾಗಿದ್ದವು.  ಅಜ್ಜಿಯ ಉತ್ತರವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಮ್ಮ ಆದಿ ಕಾಲದ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಿದ್ದವು.  ಅವಾಸ್ತವಿಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳಾಗಿದ್ದ ಅಜ್ಜಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಊರಿನ ಜನರು ಅಜ್ಜಿಯನ್ನು ಎಂಬತ್ತರ ಮರಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.  ಆದರೆ ಸುಬ್ಬರಾಯ ಅಜ್ಜಿಯ ಮಾತು, ಅವರ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.  ಅವನೇ ಹೇಳುವ ಹಾಗೆ ಅಜ್ಜಿಯ ಮಾತು ಹುಣಸೆಗೆ ಸಮ, ಅವರ ಮಾತು ಹುಳಿ ಸಿಹಿ ಬೆರೆತ ಮಾತು.  ಅನ್ನಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನುಡಿಯುವುದು ಅವರ ರೂಡಿ.  ಜನ ಏನೇ ಹೇಳಿದರು ಅಜ್ಜಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.

ಅಜ್ಜಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಗುಣವೆಂದರೆ ಅವರು ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದರು ಸಹ, ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚರಿತ್ರೆ, ಇತಿಹಾಸ ಎಲ್ಲವೂ ಅವರ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಿತ್ತು.  ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅವರಿಗೆ ಏನೇನು ಕಾಣುತ್ತದೋ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನು ನುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು.  ಇತಿಹಾಸ ಓದಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸುಬ್ಬರಾಯನು ಅಜ್ಜಿಗೆ ಏನೇನೊ ತಂದುಕೊಟ್ಟು, ಅದರ ಇತಿಹಾಸ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.  ಮೂಡೂರಿನ ಮನೆಯ ಎದುರು ಇದ್ದ ಐನೂರು ವರ್ಷದ ಹಳೆಯ ಅಶ್ವತ್ಧದ   ಕಟ್ಟೆ, ಅಜ್ಜಿಯ ಎಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು.  ಐನೂರು ವರ್ಷದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೂ, ಅಜ್ಜಿ ಮೊಮ್ಮಗನ ಮಾತುಕತೆಗೂ ಈ ಅಶ್ವತ್ಧದ  ಕಟ್ಟೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿತ್ತು.

ಅಜ್ಜಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದದ್ದೇಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿಯೇ, ಮೂಕಾಂಬಿಕೆ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟಿದ್ದ ಅವರ ತಂದೆ, ಹತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಲಗ್ನಮಾಡಿಸಿ ಮಾವನ ಮನೆಗೆ ಕಳಿಸಿದ್ದರು.  ಲಗ್ನವಾದ ಕೇವಲ ನಾಲಕ್ಕು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಅವರ ಗಂಡ ತಿರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.  ಯವ್ವನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲೆ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಆದ ಅಜ್ಜಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮೂಡೂರಿಗೆ ಅವರ ತಂದೆ ಕರೆತರುತ್ತಾರೆ.  ಅಲ್ಲಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ಅಜ್ಜಿಗು ಮತ್ತು  ಐನೂರು ವರ್ಷ ಹಳೆಯದಾದ ಅಶ್ವತ್ಧದ ಕಟ್ಟೆಗೂ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಭಂದ.  ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷ ಮಾತನಾಡದೇ ಇದ್ದಾಗ, ಊರಿನ ಜನರು ಅಜ್ಜಿಗೆ ಇಟ್ಟ ಹೆಸರು ಮೂಕಜ್ಜಿ ಎಂದು.  ಅದೇ ಅನ್ವರ್ಥನಾಮ ರೂಡಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಮೂಕಜ್ಜಿ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾದರು.  ಯವ್ವನವನ್ನು ಅನುಬವಿಸದೆ ಇದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಅಜ್ಜಿಯ ಗಂಡು, ಹೆಣ್ಣು ಎಂಬ ಎರಡು ಜಾತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇದ್ದ ಯೋಚನ ಲಹರಿ ಸುಬ್ಬರಾಯನಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತಿತ್ತು.  ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ  ಸುಬ್ಬರಾಯನ ಹೆಂಡತಿ ಸೀತೆ, ಬಾಲ್ಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಜನ್ನ, ತಮ್ಮ ನಾರಾಯಣ, ಹಾಗೂ ನಾಗಿ, ರಾಮಣ್ಣನ ಕತೆಗಳು ಅಜ್ಜಿಯ ಯೋಚನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನೋದಗಿಸುತ್ತವೆ.  ಕಾರಂತರು ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೊದಲೇ ಹೇಳುವಹಾಗೆ ಇಂತಹ ಅಜ್ಜಿಯೊಬ್ಬಳು ಇದ್ದಾಳೆಯೇ ಎಂಬ ಸಂಶಯ ಇದ್ದರೆ, ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶಯ ಪಿಶಾಚಿಯ ರೂಪವೇ ಅವಳೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.

ನಮ್ಮ ಯೋಚನ ಲಹರಿಗಳನ್ನು ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿದ ಕಾರಂತರು, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಅಜ್ಜಿಯ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಅಜ್ಜಿಯ ಕನಸುಗಳು, ನಮ್ಮ ಬಹುಕಾಲ ರೂಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.  ಅವಳ ಯೋಚನೆ, ಕನಸುಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಓದಿ ನೋಡಿ.

ಇಂತಹ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 1978 ರಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.  ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮೂರನೆಯ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಕೀರ್ತಿ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರದಾಗಿತ್ತು.  ನಾ ಓದಿದ ಮೊದಲ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕಾದಂಬರಿ ಇದು.

-ವಿಶ್ವ ಕೀರ್ತಿ .ಎಸ್
(06/08/2013)

Place 6:Shivanasamudra

ShivanasamudraShivanasamudra is Small Island created by river Cavery at Mandya district.  It is located at a distance of 120km from Bangalore and 85km from Mysore.  The river Caveri which flows here bisects the village and creates twin waterfalls known as Gaganachukki and Bharachukki.  Both the waterfalls are separated by a distance of six kilometers.  The beauty of these falls during the monsoon season is unexplainable.  The sight of water falling from a height of 98m is incredible.  The place also houses old temple such as Ranganatha Temple which has rich history in it, and visited by many people.  The River Shimsa which originates at Devarayanadurga joins Cavery at this place.  Asia’s first hydro electric power station was constructed here.  It was called “Shimsa Hydro Eclectric Power Station”.  Public access for this power station was stopped long back.

Gaganachukki can be viewed from two spots, one is from Shivanasamudra and the other is from Darga (Hazarath Mardane Gaib) point.  Best view is from Shivanasamudra place.  Even Darga spot is also good.  All my photos of Gaganachukki were taken from Darga spot. Bharachukki is just 2km from Darga.  Monsoon season is the best season to enjoy the beauty of twin falls.  Nevertheless people come all through the year to see and enjoy the beauty of falls.  If you are visiting Mysore, Shivanasamudra is a must visit place for you.  I don’t have many words to admire the beauty of falls; instead I can show you these pics.

All photos are taken on August 05, 2013.

Gaganachukki Falls

Darga

Caveri River

Gaganachukki Falls

Gaganachukki Falls

Bharachukki Falls

Bharachukki Falls

Bharachukki Falls

Bharachukki Falls

Bharachukki Falls

How to go:
By Road:

Shivanasamudra is well connected by road.
From Bangalore: Bangalore- Maddur- Malavalli Road- Shivanasamudra.
From Mysore:Mysore- Maddur- Malavalli Road- Shivanasamudra.
You can also go in alternative roads.
By Train:
Nearest railway station is Maddur.  Frequent trains are available from Mysore as well as from Bangalore.

Food:
Good hotels can be found at Malvalli and Maddur.
Juice, chats, ice creams, tender coconut etc., can be found near the falls.

When to go:
Throughout the year.
Monsoon season is the best season to visit this place

—-
-Viswa Keerthy S